अमृत स्नानासाठी कार नाही! नाशिक कुंभमेळ्यात भाविकांना बसनेच जावे लागणार ४५०० बस देणार यात्रेकरूंना सेवा.

नाशिक कुंभमेळा २०२७ : ४५०० बसचे भव्य नियोजन, अमृत स्नानासाठी खासगी वाहनांना प्रवेशबंदी; भाविकांना बसनेच करावा लागणार प्रवास.

नाशिक २०२७ मध्ये होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी प्रशासनाने वाहतूक व्यवस्थेचा एक महत्त्वाकांक्षी आराखडा तयार केला आहे. कोट्यवधी भाविकांच्या गर्दीचे नियोजन लक्षात घेऊन तब्बल ४५०० बसांचे जाळे उभारण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. विशेष म्हणजे अमृत स्नानाच्या दिवशी खासगी वाहनांना मुख्य धार्मिक क्षेत्रात प्रवेश दिला जाणार नाही. भाविकांना बाहेरील पार्किंगमध्ये वाहन उभी करून पुढील प्रवास एसटी महामंडळाच्या विशेष बस सेवेद्वारे करावा लागणार आहे. कुंभमेळ्यादरम्यान नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे लाखो भाविक एकाच वेळी दाखल होतात. त्यामुळे वाहतूक कोंडी, अपघात आणि गर्दी नियंत्रण ही प्रशासनासमोरील सर्वात मोठी आव्हाने असतात. याच पार्श्वभूमीवर नाशिक-त्र्यंबकेश्वर कुंभमेळा प्राधिकरणाने सार्वजनिक वाहतुकीवर आधारित मोठी योजना तयार केली आहे.https://www.punekarnews.in/46-parking-hubs-5-railway-stations-4500-buses-inside-nashiks-kumbh-mela-2027-transport-blueprint

४५०० बसचे जाळे कसे असेल?

प्रशासनाच्या आराखड्यानुसार ४५०० बसपैकी सुमारे ३००० बस रस्ते मार्गाने येणाऱ्या भाविकांसाठी तर १५०० बस रेल्वेने येणाऱ्या प्रवाशांसाठी उपलब्ध करून दिल्या जाणार आहेत. या संपूर्ण व्यवस्थेद्वारे दररोज ३३ लाखांहून अधिक प्रवाशांची वाहतूक करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. यामध्ये:९०० बस बाह्य पार्किंग ते नाशिक शहर १४८५ बस नाशिक ते त्र्यंबकेश्वर मार्ग ३२५ बस त्र्यंबकेश्वर अंतर्गत वाहतूक २९० बस राखीव ताफा ५२० बस रेल्वे स्थानक ते पार्किंग क्षेत्र ६८० बस रेल्वे स्थानक ते त्र्यंबकेश्वर ३०० बस आपत्कालीन राखीव ताफाअशी व्यापक व्यवस्था उभारण्यात येणार आहे.

अमृत स्नानासाठी खास नियम

कुंभमेळ्यातील सर्वात महत्त्वाचा दिवस म्हणजे अमृत स्नान. या दिवशी लाखो भाविक एकाच वेळी गोदावरी घाट आणि त्र्यंबकेश्वर येथे स्नानासाठी येतात. गर्दीचा ताण लक्षात घेऊन प्रशासनाने कठोर निर्णय घेतला आहे.अमृत स्नानाच्या दिवशी:खासगी वाहने बाह्य पार्किंगपर्यंतच मर्यादित राहतील.रामकुंड आणि त्र्यंबकेश्वर परिसरात वाहनांना प्रवेश दिला जाणार नाही.पुढील प्रवास एसटी किंवा शटल बसद्वारे करावा लागेल.काही भाग पूर्णपणे पादचारी क्षेत्र म्हणून विकसित केले जातील. प्रशासनाच्या मते हा निर्णय गर्दी नियंत्रणासाठी अत्यंत आवश्यक आहे.

४६ पार्किंग हब उभारले जाणार

वाहनांची गर्दी टाळण्यासाठी नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर परिसरात ४६ मोठे पार्किंग हब विकसित करण्यात येणार आहेत. भाविकांनी आपली वाहने या ठिकाणी पार्क करून बस सेवेद्वारे धार्मिक स्थळांपर्यंत पोहोचायचे आहे. यामुळे शहरातील अंतर्गत रस्त्यांवरील वाहनांचा ताण कमी होईल तसेच आपत्कालीन सेवांना मोकळा मार्ग उपलब्ध होईल.

५ रेल्वे स्थानकांचा समावेश

कुंभमेळ्यासाठी देशभरातून रेल्वेने मोठ्या प्रमाणात भाविक येणार असल्याने पाच प्रमुख रेल्वे स्थानके वाहतूक व्यवस्थेशी जोडली जाणार आहेत. रेल्वे स्थानकातून उतरलेल्या भाविकांना थेट बस सुविधा उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. रेल्वे प्रशासनाकडून विशेष गाड्या चालवण्याचाही विचार सुरू आहे. त्यामुळे रेल्वे आणि बस वाहतूक यामध्ये समन्वय साधला जाणार आहे.

दररोज ३३ लाख प्रवाशांची क्षमता

सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या काळात प्रचंड गर्दी अपेक्षित आहे. प्रशासनाने तयार केलेल्या या वाहतूक व्यवस्थेद्वारे ३३ लाखांहून अधिक प्रवाशांना दररोज सेवा देण्याची क्षमता विकसित केली जाणार आहे. विशेषतः अमृत स्नानाच्या दिवशी ही क्षमता अधिक महत्त्वाची ठरणार आहे.

जीपीएसद्वारे बसवर नजर

संपूर्ण बस ताफा जीपीएस यंत्रणेशी जोडला जाणार आहे. सर्व बसचे नियंत्रण एकात्मिक नियंत्रण आणि आदेश केंद्रातून (ICCC) केले जाणार आहे. यामुळे:बसचे रिअल टाइम लोकेशन समजेलगर्दी असलेल्या मार्गांवर अतिरिक्त बस पाठवता येतीलप्रतीक्षा कालावधी कमी होईलआपत्कालीन परिस्थिती हाताळणे सोपे होईलअसे प्रशासनाचे म्हणणे आहे.

शहरातील रस्त्यांची मोठी कामे सुरू

कुंभमेळ्याच्या तयारीसाठी नाशिक शहरात अनेक रस्ते, उड्डाणपूल आणि वाहतूक सुधारणा प्रकल्प सुरू आहेत. काही प्रकल्पांसाठी शेकडो कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे. शहरातील प्रमुख मार्गांचे रुंदीकरण, काँक्रीटीकरण आणि नवीन वाहतूक सुविधा उभारल्या जात आहेत. तथापि काही प्रकल्पांच्या कामांना विलंब होत असल्याचेही समोर आले आहे. त्यामुळे प्रशासनावर निर्धारित वेळेत कामे पूर्ण करण्याचे मोठे दडपण आहे.

खासगी बस स्थानकांचे स्थलांतर

वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी मुंबई नाका आणि द्वारका परिसरातील खासगी बस सेवा टप्प्याटप्प्याने तापोवन येथील नव्या टर्मिनलकडे हलवण्यात येत आहेत. हा निर्णय कुंभमेळ्याच्या तयारीचाच एक भाग मानला जात आहे. यामुळे शहरातील मध्यवर्ती भागातील वाहतूक ताण कमी होण्यास मदत होणार आहे.

कोट्यवधी भाविकांची अपेक्षा

सिंहस्थ कुंभमेळा हा जगातील सर्वात मोठ्या धार्मिक मेळाव्यांपैकी एक मानला जातो. २०२७ च्या कुंभमेळ्यासाठी देश-विदेशातून कोट्यवधी भाविक नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे येण्याची अपेक्षा आहे. प्रशासनाने त्यासाठी वाहतूक, सुरक्षा, आरोग्य, पाणीपुरवठा, स्वच्छता आणि तंत्रज्ञान यांचा समन्वय साधणारी व्यापक योजना आखली आहे.

२०२७ चा सिंहस्थ कुंभमेळा हा नाशिकसाठी ऐतिहासिक ठरणार आहे. ४५०० बसांचे जाळे, ४६ पार्किंग केंद्रे, रेल्वे-बस समन्वय, जीपीएस नियंत्रण आणि अमृत स्नानासाठी खासगी वाहनांवरील निर्बंध या माध्यमातून प्रशासनाने गर्दी नियंत्रणासाठी मोठी तयारी सुरू केली आहे. भाविकांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य देत सार्वजनिक वाहतूक केंद्रस्थानी ठेवण्याचा हा प्रयत्न यशस्वी ठरल्यास नाशिकचा कुंभमेळा देशातील सर्वात सुव्यवस्थित धार्मिक सोहळ्यांपैकी एक ठरू शकतो.