झोपडीपासून CA पर्यंतचा थरारक प्रवास
मुलुंड पूर्वेतल्या आंबेडकर नगरमधून उभा राहिलेला साहिल भालचंद्र सावंत याचा प्रवास म्हणजे जिद्द, संघर्ष आणि स्वप्नांवरचा अढळ विश्वास यांचा जिवंत पुरावा आहे. झोपडी पाडल्यानंतर रस्त्यावर काढलेली वर्षे, घरातले हालअपेष्टा, आजारपण आणि अपुऱ्या साधनसंपत्तीमध्येही त्याने हार मानली नाही. हा फक्त एका तरुणाचा यशोगाथा नाही, तर परिस्थितीसमोर न झुकण्याची शिकवण आहे
साहिल अवघा ७ वीमध्ये असताना २०१४ च्या कारवाईत त्यांच्या परिसरातील झोपड्या पाडण्यात आल्या आणि कुटुंब बेघर झालं, अशी पार्श्वभूमी समोर येते. त्यानंतर काही वर्षे कुटुंबाने उघड्यावर, रस्त्यावर दिवस काढले; अशा काळात वडिलांची नोकरीही गेली, हे या संघर्षाला आणखी तीव्रता देतं.
रस्त्यावरची चार वर्षे
चार वर्षे रस्त्यावर काढणं म्हणजे केवळ छपराविना जगणं नाही, तर रोजच्या जगण्याशी लढणं असतं. पावसात भिजलेली रात्र, सुरक्षिततेची चिंता, आणि भविष्याबद्दलची सततची अनिश्चितता — अशा सगळ्या गोष्टी एका लहान मुलाच्या मनावर खोल ठसा उमटवतात. तरीही साहिलने पुस्तकं सोडली नाहीत आणि शिक्षणालाच आपला आधार मानलं.
अशा काळात अनेक कुटुंबं निराश होऊन थांबतात, पण इथेच साहिलचा खरा कस लागला. घर नव्हतं, स्थैर्य नव्हतं, सोयी नव्हत्या; पण शिकायचं ठरवलं होतं, आणि तो निश्चय त्याच्या प्रत्येक पावलात दिसतो. म्हणूनच त्याचा प्रवास ऐकताना केवळ सहानुभूती नाही, तर आदरही वाटतो.
आजारपणावर मात
साहिलच्या प्रवासातला आणखी एक कठीण टप्पा म्हणजे दहावीच्या तोंडावर आलेला डेंग्यू. अशा वेळी शरीर साथ देत नसलं, तरी मनाने हार मानली नाही, हीच त्याची मोठी ताकद होती. उपलब्ध माहितीनुसार त्याने त्या परिस्थितीतही दहावीत शाळेत प्रथम क्रमांक मिळवला आणि पुढे बारावीतही महाविद्यालयात प्रथम येण्याची चमक दाखवली.
ही गोष्ट केवळ मार्कांची नाही, तर मानसिक ताकदीची आहे. आजार, दारिद्र्य आणि अस्थिरता यांच्या मध्येही त्याने अभ्यासाचा धागा सोडला नाही, हीच गोष्ट त्याला वेगळं ठरवते. अशा क्षणी अनेकांना जगच कोसळल्यासारखं वाटतं; पण साहिलने तेच संकट पुढे जाण्याचं इंधन बनवलं.
1 RK मध्ये संघर्ष
रस्त्यावरून कुटुंब जेव्हा 1 RK खोलीत आलं, तेव्हा आयुष्यात थोडी स्थिरता आली; पण अडचणी संपल्या असं नव्हे. लहान जागा, घरातला सततचा गोंगाट आणि अभ्यासासाठी पुरेशी शांतता नाही, यामुळे त्याने लायब्ररीचा आधार घेतला. ही निवड फार महत्त्वाची आहे, कारण यशासाठी मोठी जागा नव्हे तर ठाम मन लागतं, हे त्याने कृतीतून दाखवलं.
पुढे CA परीक्षेच्या काही महिने आधी तब्येत बिघडली आणि बाहेर जाण्यावर मर्यादा आल्या. अशा वेळी त्याने घरातल्याच मर्यादित जागेत, घरच्या गोंगाटात, मन एकाग्र करून अभ्यास सुरू ठेवला. देशातली कठीण मानली जाणारी CA परीक्षा उत्तीर्ण करणं हे फक्त शैक्षणिक यश नव्हतं, तर परिस्थितीवर मिळवलेला विजय होता.
घरातून उभं राहिलेलं यश
साहिल आपल्या यशाचं श्रेय नम्रपणे आई-वडिलांच्या कष्टांना, शिक्षकांना आणि मित्रांना देतो, ही गोष्टही मनाला भिडणारी आहे. ज्या घरात रोजचा संघर्षच नित्याचा होता, तिथून आलेला हा आत्मसन्मान फार मोठा आहे. त्याच्या कथेत व्यक्तिगत यशापेक्षा कुटुंबाचा त्याग अधिक मोठा दिसतो.
त्याने सांगितलेले तीन मंत्रही आजच्या तरुणांसाठी उपयोगी आहेत: सातत्यपूर्ण मेहनत, आई-वडिलांचा भक्कम पाठिंबा आणि चुकांमधून शिकण्याची वृत्ती. हे तत्त्वज्ञान पुस्तकात वाचायला सोपं वाटतं, पण साहिलने ते जगून दाखवलं आहे. म्हणूनच त्याची कथा फक्त प्रेरणादायी नाही, तर व्यवहार्यही आहे.
तरुणांसाठी धडा
आज अनेक तरुण दोन गुण कमी पडले म्हणून खचतात, अपेक्षेप्रमाणे कॉलेज मिळालं नाही म्हणून स्वतःला कमी लेखतात, किंवा छोट्या अपयशातून नैराश्याकडे झुकतात. पण साहिलची कहाणी सांगते की परिस्थिती कितीही कठीण असली, तरी दिशा ठरवली तर प्रवास बदलू शकतो. ज्यांच्याकडे छत, अन्न, खोली आणि इंटरनेट आहे, त्यांनी हार मानणं ही खरी शोकांतिका ठरू शकते
या कथेतला मुख्य संदेश स्पष्ट आहे: गरिबी ही लाज नाही, तर तिच्यावर मात करणं हे खऱ्या अर्थाने जिंकणं आहे. स्वप्न मोठं असो वा लहान, ते पूर्ण करण्यासाठी लागणारी जिद्द हीच सर्वात मोठी संपत्ती असते. साहिलने ते सिद्ध केलं आहे.
मुलुंडचा अभिमान
मुलुंडसारख्या भागातून उभा राहिलेला हा तरुण आज अनेकांसाठी आशेचा किरण ठरतो आहे. आंबेडकर नगरमधील झोपडी, रस्त्यावरची अस्थिरता, आजारपण, आणि 1 RK मधील अडचणी — या सगळ्यांना मागे टाकत त्याने CA होण्याचा मुकुट मिळवला. म्हणूनच ही कहाणी केवळ एका घराची नाही, तर संघर्षातून घडलेल्या एका पिढीची आहे.
साहिल सावंतची गोष्ट वाचताना एक गोष्ट ठळकपणे जाणवते: नशीब बदलण्यासाठी परिस्थिती बदलण्याची वाट पाहावी लागत नाही; कधी कधी परिस्थितीच्या अंगावर पाय रोवून उभं राहावं लागतं. आणि तोच धडा त्याने देशातील लाखो तरुणांसमोर ठेवला आहे.
