Corsair:AI आधारित ‘Corsair’ ड्रोन बोटीने घडवला इतिहास; अमेरिकन नौदलाचाही विश्वास जिंकला
प्रस्तावना
आज जग कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence – AI) आणि स्वयंचलित तंत्रज्ञानाच्या नव्या युगात प्रवेश करत आहे. युद्ध, संरक्षण, आरोग्य, उद्योग, शेती आणि वाहतूक अशा प्रत्येक क्षेत्रात AI माणसाचे काम अधिक सुरक्षित, जलद आणि अचूक बनवत आहे. अशाच आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून महाराष्ट्रातील एका तरुणाने जगाचे लक्ष वेधून घेतले आहे.
तो तरुण म्हणजे विभव आळतेकर. महाराष्ट्रातून शिक्षणाची सुरुवात करून अमेरिकेत अत्याधुनिक संरक्षण तंत्रज्ञान विकसित करणाऱ्या Saronic Technologies या कंपनीचा सह-संस्थापक आणि मुख्य तंत्रज्ञान अधिकारी (CTO) बनलेला हा तरुण आज भारतीय बुद्धिमत्तेचे जागतिक उदाहरण ठरत आहे.
होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत घडलेला थरार
जगातील सर्वात संवेदनशील सागरी मार्गांपैकी एक असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत अमेरिकन लष्कराचे शक्तिशाली AH-64 Apache हेलिकॉप्टर नियमित गस्त घालत होते.corsair
मात्र अचानक हेलिकॉप्टरमध्ये तांत्रिक बिघाड झाला किंवा शत्रूच्या हल्ल्यामुळे त्याचे नियंत्रण सुटले आणि काही क्षणांतच ते समुद्रात कोसळले.
अथांग समुद्रात दोन पायलट जीवासाठी संघर्ष करत होते. रात्रीचा काळोख, प्रचंड लाटा आणि जोरदार वाऱ्यामुळे पारंपरिक बचाव मोहीम राबवणे अत्यंत धोकादायक ठरत होते.https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://timesofindia.indiatimes.com/nri/us-canada-news/who-is-vibhav-altekar-indian-american-behind-drone-boat-used-in-landmark-us-military-rescue-in-hormuz/articleshow/131635977.cms&ved=2ahUKEwiAq8iA8POVAxWfV2wGHZqiF9UQFnoECCUQAQ&sqi=2&usg=AOvVaw0btAgOk9KGeyHHZNUHfL3r
त्याच वेळी अमेरिकेच्या पाचव्या ताफ्याच्या Task Force 59 मुख्यालयातून एका अत्याधुनिक मानवरहित बोटीला तातडीचे आदेश देण्यात आले.
‘Corsair’ – कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर चालणारी बोट
ही बोट होती Corsair.
मानवी चालक नसलेली ही बोट पूर्णपणे कृत्रिम बुद्धिमत्ता, रडार, सेन्सर्स आणि अत्याधुनिक कॅमेऱ्यांच्या मदतीने समुद्रात स्वतः मार्ग शोधत पुढे जाऊ शकते. Corsair
समुद्राच्या प्रचंड लाटांना चिरत ही बोट घटनास्थळी पोहोचली.
अत्याधुनिक AI प्रणालीमुळे तिने अंधारातही दोन्ही पायलट्सचे अचूक स्थान शोधले आणि त्यांना सुरक्षितपणे आपल्या बोटीमध्ये घेत किनाऱ्यावर आणले.
मानवाच्या इतिहासात प्रथमच एका मानवरहित समुद्री यंत्रणेने संकटात अडकलेल्या सैनिकांचे प्राण वाचवून नवा इतिहास घडवला.
या यशामागचा भारतीय मेंदू
या संपूर्ण तंत्रज्ञानामागे ज्याचा महत्त्वाचा वाटा आहे तो म्हणजे महाराष्ट्रातील विभव आळतेकर.
सामान्य भारतीय कुटुंबातून आलेल्या विभवला लहानपणापासून विज्ञान, संगणक आणि अभियांत्रिकीची आवड होती.
उच्च शिक्षणासाठी तो अमेरिकेत गेला आणि कॅलिफोर्निया विद्यापीठात इलेक्ट्रिकल इंजिनिअरिंगचे शिक्षण घेतले.
केवळ संगणक किंवा इलेक्ट्रॉनिक्सपुरते मर्यादित न राहता स्वतः विचार करू शकणारी यंत्रणा तयार करण्याचे त्याचे स्वप्न होते.
याच स्वप्नाने त्याला Artificial Intelligence आणि Autonomous Systems या क्षेत्रात नेले.Corsair
Saronic Technologies ची स्थापना
2022 मध्ये अमेरिकेचे माजी नेव्ही सील अधिकारी डिनो मावरुकास यांनी Saronic Technologies या कंपनीची स्थापना केली.
या कंपनीचे ध्येय होते – समुद्रात काम करणाऱ्या पूर्णपणे स्वयंचलित रोबोटिक प्रणाली विकसित करणे.http://www.udtamaharashtra.com
विभव आळतेकर या कंपनीचे Co-Founder आणि Chief Technology Officer (CTO) बनले.
त्यांनी AI आधारित नेव्हिगेशन, मशीन लर्निंग, सेन्सर फ्युजन, समुद्री नेव्हिगेशन आणि स्वयंचलित निर्णय प्रणाली विकसित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.
Corsair ची वैशिष्ट्ये
विभव आणि त्यांच्या टीमने विकसित केलेली Corsair ही आधुनिक अभियांत्रिकीचा उत्कृष्ट नमुना आहे.
1. अत्यंत वेगवान
फक्त 24 फूट लांबीची ही बोट ताशी 65 किलोमीटरपेक्षा अधिक वेगाने धावू शकते.
2. जास्त वजन वाहून नेण्याची क्षमता
स्वतःचे वजन कमी असूनही ही बोट सुमारे 454 किलो वजन सहज वाहून नेऊ शकते.
3. AI आधारित निर्णय क्षमता
समुद्रातील हवामान, लाटा, अडथळे आणि मार्ग यांचा स्वतः अभ्यास करून ती निर्णय घेते.
4. लांब पल्ल्याचा प्रवास
एकदा इंधन भरल्यानंतर ही बोट सुमारे 1,850 किलोमीटर प्रवास करू शकते.
5. अत्याधुनिक सेन्सर्स
रडार, कॅमेरे, GPS आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या मदतीने ती अंधारातही अचूक काम करते.
Ghost Shark प्रकल्पातील अनुभव
Saronic Technologies मध्ये येण्यापूर्वी विभव यांनी Anduril Industries मध्ये काम केले होते.
तेथे त्यांनी ऑस्ट्रेलियन नौदलाच्या Ghost Shark या अत्याधुनिक मानवरहित पाणबुडी प्रकल्पातही महत्त्वाची भूमिका बजावली.corsair
याच अनुभवामुळे त्यांना समुद्री AI प्रणाली विकसित करण्यामध्ये अधिक यश मिळाले.
अमेरिकन नौदलाचा मोठा करार
विभव आळतेकर आणि त्यांच्या टीमने विकसित केलेल्या तंत्रज्ञानावर अमेरिकन संरक्षण विभागाने विश्वास दाखवला.
याच पार्श्वभूमीवर Saronic Technologies कंपनीला अमेरिकन नौदलाकडून 392 दशलक्ष डॉलर्स (सुमारे ₹3,200 कोटी) किमतीचा मोठा करार मिळाला.
हा करार आधुनिक मानवरहित समुद्री संरक्षण प्रणाली विकसित करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.
AI युद्धासाठी नव्हे, मानवतेसाठी
आज कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर केवळ युद्धासाठी होत नाही.
AI च्या मदतीने—
- समुद्री बचावकार्य
- नैसर्गिक आपत्तीतील मदत
- हरवलेल्या लोकांचा शोध
- किनारपट्टी सुरक्षा
- पर्यावरण निरीक्षण
- जहाज वाहतूक नियंत्रण
अशा अनेक क्षेत्रांमध्ये मोठी क्रांती घडत आहे.
भारतीय तरुणांसाठी मोठी प्रेरणा
विभव आळतेकर यांची कथा प्रत्येक भारतीय विद्यार्थ्यासाठी प्रेरणादायी आहे.
मोठ्या शहरात किंवा परदेशात जन्म झाला म्हणूनच यश मिळते असे नाही.
जिद्द, मेहनत, सातत्य, संशोधन आणि मोठी स्वप्ने पाहण्याची हिंमत असेल तर सामान्य कुटुंबातील मुलगाही जगातील सर्वात आधुनिक तंत्रज्ञान विकसित करू शकतो.
आज भारतातील हजारो विद्यार्थी Artificial Intelligence, Robotics, Machine Learning, Drone Technology आणि Autonomous Systems या क्षेत्रात करिअर करण्याचे स्वप्न पाहत आहेत.
विभव यांचे यश त्यांच्यासाठी मार्गदर्शक ठरू शकते.
भविष्य AI चे आहे
संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते येणाऱ्या काळात मानवरहित बोटी, ड्रोन, पाणबुड्या आणि रोबोट युद्धाचे स्वरूप बदलून टाकतील.
यामुळे सैनिकांचा जीव कमी धोक्यात येईल आणि अनेक बचाव मोहिमा अधिक वेगाने पूर्ण होतील.
या बदलामध्ये भारतीय अभियंत्यांचे योगदान दिवसेंदिवस वाढत आहे.
निष्कर्ष ध्येय वेडा युवक
विज्ञानाचा खरा उद्देश मानवाचे जीवन अधिक सुरक्षित, सोपे आणि समृद्ध बनवणे हा आहे.
महाराष्ट्रातील विभव आळतेकर यांनी आपल्या बुद्धिमत्ता, मेहनत आणि संशोधनाच्या जोरावर जगातील अत्याधुनिक AI आधारित समुद्री तंत्रज्ञान विकसित करण्यात महत्त्वाचे योगदान दिले आहे.
आज त्यांची कामगिरी केवळ महाराष्ट्रासाठीच नव्हे, तर संपूर्ण भारतासाठी अभिमानाची बाब आहे.corsair
त्यांची ही प्रेरणादायी वाटचाल प्रत्येक भारतीय तरुणाला एक संदेश देते—मोठी स्वप्ने पाहा, ज्ञान मिळवा, सातत्याने मेहनत करा आणि आपल्या कर्तृत्वाने जगात भारताचा तिरंगा उंच फडकवा.
