Tag: farmers news maharashtra

राज्यात यंदाच्या मान्सून हंगामात सरासरीपेक्षा सुमारे १२ टक्के कमी पाऊस पडण्याची शक्यता असल्याची माहिती मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांनी दिली आहे. एल निनोच्या प्रभावामुळे महाराष्ट्रातील अनेक भागांमध्ये दुष्काळसदृश्य परिस्थिती निर्माण होऊ शकते, असा इशाराही त्यांनी दिला. हवामान विभागाच्या प्राथमिक अंदाजानुसार राज्यात यंदा सरासरीच्या केवळ ८८ टक्के पावसाची नोंद होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे सरकारने आतापासूनच जलव्यवस्थापन, पीक नियोजन आणि शेतकरी मदतीसाठी तयारी सुरू केली आहे.मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी मंत्रालयात झालेल्या खरीप हंगामपूर्व आढावा बैठकीत ही माहिती दिली. या बैठकीला कृषी, जलसंपदा, महसूल, आपत्ती व्यवस्थापन आणि हवामान विभागाचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) सादर केलेल्या अंदाजानुसार एल निनोचा परिणाम महाराष्ट्रासह देशातील अनेक राज्यांवर होण्याची शक्यता आहे. त्याचा थेट परिणाम मान्सूनवर होऊन पावसाचे प्रमाण घटू शकते.weather update marathi एल निनो म्हणजे काय? एल निनो ही प्रशांत महासागरातील तापमानवाढीशी संबंधित हवामान प्रक्रिया आहे. साधारणपणे प्रशांत महासागराच्या पूर्व आणि मध्य भागातील समुद्राच्या पृष्ठभागाचे तापमान वाढल्यास एल निनोची परिस्थिती निर्माण होते. या बदलाचा परिणाम जागतिक हवामानावर होतो. भारतातील नैऋत्य मान्सूनवर त्याचा मोठा प्रभाव पडतो. एल निनो सक्रिय झाल्यास भारतात पावसाचे प्रमाण कमी होण्याची शक्यता वाढते. अनेक वेळा दुष्काळसदृश्य परिस्थिती निर्माण होण्यामागे एल निनो हे महत्त्वाचे कारण मानले जाते.हवामान तज्ज्ञांच्या मते, यंदा एल निनोचा प्रभाव जून ते सप्टेंबर या मान्सून काळात कायम राहू शकतो. त्यामुळे पावसामध्ये खंड पडणे, काही भागांत कमी पाऊस तर काही भागांत अचानक मुसळधार पाऊस अशा विस्कळीत परिस्थितीचा सामना करावा लागू शकतो.maharashtra rain news, मराठवाडा आणि विदर्भावर जास्त परिणाम राज्य सरकारच्या प्राथमिक अंदाजानुसार मराठवाडा, पश्चिम विदर्भ आणि उत्तर महाराष्ट्रातील काही जिल्ह्यांमध्ये पावसाची तूट अधिक जाणवू शकते. बीड, लातूर, धाराशिव, जालना, परभणी, बुलढाणा, अकोला आणि वाशिमसारख्या जिल्ह्यांमध्ये कमी पावसाचा फटका बसण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.विशेषतः मराठवाडा हा भाग आधीपासूनच पाणीटंचाईच्या समस्येला सामोरा जात आहे. गेल्या काही वर्षांत या भागात अनेक वेळा दुष्काळसदृश्य परिस्थिती निर्माण झाली होती. त्यामुळे यंदाही प्रशासनाने अधिक सतर्क राहण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले की, “२०१५ मध्ये एल निनोमुळे राज्यात मोठ्या प्रमाणावर पावसाची तूट झाली होती. मराठवाड्यात तर तब्बल ३९ टक्के कमी पाऊस झाला होता. त्यामुळे यंदा कोणतीही निष्काळजीपणा न करता प्रशासनाने नियोजनबद्ध पद्धतीने काम करावे.”https://www.skymetweather.com शेतकऱ्यांसाठी सरकारची तयारी कमी पावसाच्या पार्श्वभूमीवर राज्य सरकारने शेतकऱ्यांसाठी विविध उपाययोजना सुरू केल्या आहेत. कृषी विभागाला खरीप हंगामासाठी बियाणे, खत आणि पीक कर्जाची उपलब्धता सुनिश्चित करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. जिल्हानिहाय पीक नियोजन करण्याचे आदेशही प्रशासनाला देण्यात आले आहेत.कमी पाण्यात येणाऱ्या पिकांना प्राधान्य देण्याचे आवाहन कृषी विभागाकडून करण्यात येणार आहे. तूर, मूग, उडीद, बाजरी आणि ज्वारीसारख्या कमी पाण्यात येणाऱ्या पिकांचा पर्याय शेतकऱ्यांना सुचवण्यात येणार आहे.याशिवाय, पीक विमा योजनांबाबत जनजागृती करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. शेतकऱ्यांनी वेळेत पीक विमा काढावा आणि संभाव्य नुकसानापासून आर्थिक संरक्षण मिळवावे, असे आवाहन सरकारने केले आहे.maharashtra monsoon update जलसंधारणावर भर संभाव्य पाणीटंचाई टाळण्यासाठी राज्य सरकारने जलसंधारणाच्या कामांना गती देण्याचा निर्णय घेतला आहे. जलयुक्त शिवार योजना, शेततळी, नाला खोलीकरण, बंधारे आणि पाणी पुनर्भरण यांसारख्या कामांना प्राधान्य दिले जाणार आहे.राज्यातील धरणांमधील उपलब्ध पाणीसाठ्याचा आढावाही घेण्यात आला आहे. पिण्याच्या पाण्याला सर्वोच्च प्राधान्य देण्याचे निर्देश प्रशासनाला देण्यात आले आहेत. ग्रामीण भागात टँकरची आवश्यकता भासल्यास तत्काळ उपाययोजना करण्याचे आदेशही देण्यात आले आहेत.मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले की, “पाणी हेच पुढील काळात सर्वात मोठे आव्हान असणार आहे. त्यामुळे जलव्यवस्थापनासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवण्यावर सरकार भर देत आहे.” हवामान बदलाचे वाढते संकट तज्ज्ञांच्या मते, हवामान बदलामुळे मान्सूनचा पॅटर्न झपाट्याने बदलत आहे. पूर्वी चार महिने नियमित पाऊस पडत असे, मात्र आता काही दिवस मुसळधार पाऊस आणि त्यानंतर दीर्घ खंड अशी परिस्थिती निर्माण होत आहे. त्यामुळे शेतीचे नियोजन अधिक कठीण बनले आहे.कमी पावसासोबतच उष्णतेत वाढ होण्याचीही शक्यता आहे. यामुळे पिकांवर ताण वाढू शकतो. पाण्याअभावी उत्पादन घटण्याची शक्यता असून त्याचा परिणाम ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर होऊ शकतो.हवामान विभागाने शेतकऱ्यांना नियमित हवामान अंदाज पाहूनच शेतीची कामे करण्याचा सल्ला दिला आहे. पेरणीपूर्वी पुरेसा पाऊस झाल्याची खात्री करूनच पेरणी करावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.maharashtra agriculture crisis,https://ndma.gov.in प्रशासन सतर्क मोडवर राज्य सरकारने सर्व जिल्हाधिकाऱ्यांना परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवण्याचे आदेश दिले आहेत. पाणीटंचाई निर्माण होण्याची शक्यता असलेल्या गावांची यादी तयार करण्यात येत आहे. news maharashtra, , टँकर, चारा छावण्या आणि जनावरांच्या पाण्याची सोय यासाठीही नियोजन सुरू करण्यात आले आहे.ऊसासारख्या जास्त पाणी लागणाऱ्या पिकांबाबतही सरकार चिंतेत आहे. काही भागांमध्ये पाण्याची उपलब्धता लक्षात घेऊन पीक बदलाचा सल्ला दिला जाऊ शकतो. सिंचन प्रकल्पांचे पाणी काटकसरीने वापरण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.दरम्यान, हवामान खात्याने पुढील काही आठवड्यांत मान्सूनच्या प्रगतीवर अधिक स्पष्ट अंदाज जाहीर केला जाणार असल्याचे सांगितले आहे. जूनच्या पहिल्या आठवड्यात केरळमध्ये मान्सून दाखल झाल्यानंतर पुढील परिस्थिती स्पष्ट होणार आहे.el nino effect 2026,https://www.maharashtra.gov.in शेतकऱ्यांमध्ये चिंता एल निनो आणि कमी पावसाच्या अंदाजामुळे राज्यातील शेतकऱ्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे. मागील काही वर्षांत अतिवृष्टी, गारपीट, अवकाळी पाऊस आणि दुष्काळ अशा नैसर्गिक संकटांचा सामना शेतकऱ्यांना करावा लागला आहे. त्यातच आता कमी पावसाचा अंदाज समोर आल्याने खरीप हंगामाबाबत अनिश्चितता वाढली आहे.अनेक शेतकरी अद्याप मागील हंगामातील नुकसानीतून सावरलेले नाहीत. त्यामुळे सरकारने तातडीने मदत आणि प्रभावी नियोजन करावे, अशी मागणी शेतकरी climate change india,devendra fadnavis news, संघटनांकडून करण्यात येत आहे.महाराष्ट्रासाठी यंदाचा मान्सून आव्हानात्मक ठरण्याची चिन्हे दिसत आहेत. एल निनोच्या प्रभावामुळे पावसात १२ टक्क्यांपर्यंत तूट होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली असून सरकारने त्यासाठी तयारी सुरू केली आहे. जलसंधारण, पीक नियोजन, पाणी व्यवस्थापन आणि शेतकरी मदत या चार drought situation maharashtraमुद्द्यांवर राज्य सरकारचा विशेष भर राहणार आहे.तज्ज्ञांच्या मते, बदलत्या हवामान परिस्थितीत शाश्वत जलव्यवस्थापन आणि आधुनिक शेती पद्धती स्वीकारणे ही काळाची गरज बनली आहे. आगामी काही आठवडे मान्सूनच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार असून राज्यातील शेतकरी आणि प्रशासनाचे लक्ष आता पावसाच्या आगमनाकडे लागले आहे.maharashtra rainfall deficit,https://www.maharashtra.gov.in