School Teachers BLO Duty: शिक्षकांना ५ दिवसांची SIR ड्युटी; शाळांमधील घटक चाचणी आणि अभ्यासक्रमावर परिणाम होणार?

मुंबईतील शाळांमध्ये कार्यरत असलेल्या हजारो शिक्षकांना निवडणूक आयोगाच्या विशेष मतदार यादी पुनर्पडताळणी (Special Intensive Revision – SIR) मोहिमेसाठी सलग पाच दिवस पूर्णवेळ नियुक्त करण्यात आले आहे. या निर्णयामुळे शाळांमधील अध्यापन, युनिट टेस्ट आणि अभ्यासक्रम पूर्ण करण्याच्या प्रक्रियेवर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. शिक्षक संघटनांनीही या निर्णयाबाबत चिंता व्यक्त केली असून विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक हिताचा विचार करण्याची मागणी केली आहे.

२९ जुलै ते २ ऑगस्ट या कालावधीत शिक्षकांना शाळेतील नियमित कामकाजापासून मुक्त करून मतदार पडताळणीच्या कामासाठी पाठवण्यात आले आहे. यामुळे अनेक शाळांमध्ये वर्ग नियमितपणे घेणे कठीण झाले आहे.

SIR ड्युटी म्हणजे काय?

SIR (Special Intensive Revision) ही निवडणूक आयोगाची विशेष मोहीम आहे. या मोहिमेचा उद्देश मतदार यादी अद्ययावत ठेवणे, नव्या मतदारांची नोंदणी करणे, चुकीच्या नोंदी दुरुस्त करणे आणि मृत किंवा स्थलांतरित मतदारांची माहिती पडताळणे हा आहे.

या कामासाठी मोठ्या प्रमाणात सरकारी कर्मचारी आणि शिक्षकांची नियुक्ती केली जाते. शिक्षक हे जबाबदार आणि स्थानिक परिस्थितीची माहिती असलेले कर्मचारी असल्याने त्यांची या मोहिमेसाठी निवड केली जाते.

शिक्षकांवर वाढलेला अतिरिक्त ताण

गेल्या काही वर्षांपासून शिक्षकांना केवळ अध्यापनच नव्हे, तर विविध प्रशासकीय कामांमध्येही सहभागी व्हावे लागते. जनगणना, निवडणुका, सर्वेक्षण, शिष्यवृत्ती प्रक्रिया, शालेय माहिती संकलन, विविध योजनांची अंमलबजावणी अशा अनेक जबाबदाऱ्या त्यांच्यावर सोपवल्या जातात.School Teachers BLO Duty:

आता पुन्हा पाच दिवसांच्या SIR ड्युटीमुळे नियमित अध्यापनात व्यत्यय येणार आहे.

विद्यार्थ्यांवर काय परिणाम होईल?

शिक्षक वर्गात नसल्यामुळे अनेक शाळांमध्ये युनिट टेस्ट पुढे ढकलाव्या लागू शकतात. काही शाळांनी पर्यायी व्यवस्था केली असली तरी सर्व विषयांसाठी पर्यायी शिक्षक उपलब्ध असतीलच असे नाही.

याचा परिणाम विशेषतः इयत्ता १० वी आणि १२ वीच्या विद्यार्थ्यांवर होऊ शकतो. या काळात अभ्यासक्रमाचा वेग कमी झाल्यास पुढील परीक्षांच्या तयारीवर परिणाम होण्याची भीती पालक व्यक्त करत आहेत.School Teachers BLO Duty:

युनिट टेस्टचे नियोजन विस्कळीत

जुलै आणि ऑगस्ट हा शैक्षणिक वर्षातील महत्त्वाचा टप्पा असतो. अनेक शाळांमध्ये या काळात पहिली युनिट टेस्ट घेतली जाते. मात्र शिक्षक पाच दिवस शाळेबाहेर असल्याने परीक्षा पुढे ढकलण्याची किंवा वेळापत्रक बदलण्याची वेळ अनेक शाळांवर आली आहे.

विद्यार्थ्यांना अभ्यासाचे नियोजन पुन्हा करावे लागणार असून शाळांनाही नवीन वेळापत्रक जाहीर करावे लागेल.https://maharashtratimes.com/career/career-news/mumbai-teachers-sir-voter-list-duty-full-time-school-impact-special-intensive-revision/amp_articleshow/132706321.cms

शिक्षक संघटनांची भूमिका

शिक्षक संघटनांनी स्पष्ट केले आहे की, निवडणूक आयोगाचे काम महत्त्वाचे असले तरी त्यासाठी शिक्षणावर परिणाम होणार नाही याची काळजी घेणे आवश्यक आहे.

त्यांच्या मते, आधीच शिक्षकांची कमतरता आहे. अशा परिस्थितीत सलग पाच दिवस शिक्षकांना वर्गातून बाहेर काढल्याने विद्यार्थ्यांचे नुकसान होऊ शकते.

पालकांची चिंता

अनेक पालकांनीही या निर्णयाबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. शाळांमध्ये नियमित अध्यापन सुरू राहावे आणि विद्यार्थ्यांचा अभ्यास खंडित होऊ नये, अशी त्यांची अपेक्षा आहे.School Teachers BLO Duty:

विशेषतः बोर्डाच्या वर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी प्रत्येक दिवस महत्त्वाचा असतो. त्यामुळे पर्यायी शिक्षकांची व्यवस्था करण्याची मागणी पालकांकडून होत आहे.

निवडणूक आयोगाची जबाबदारी

मतदार यादी अचूक आणि अद्ययावत ठेवणे ही लोकशाहीसाठी अत्यंत महत्त्वाची प्रक्रिया आहे. प्रत्येक पात्र नागरिकाचे नाव मतदार यादीत असणे आवश्यक आहे. त्यामुळे SIR मोहीमही तितकीच महत्त्वाची मानली जाते.School Teachers BLO Duty:

तथापि, ही प्रक्रिया राबविताना शिक्षण व्यवस्थेवर कमीत कमी परिणाम होईल, यासाठी योग्य नियोजन करण्याची गरज तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.

शाळांची पर्यायी तयारी

अनेक शाळांनी शिक्षकांच्या अनुपस्थितीत पुढील उपाययोजना सुरू केल्या आहेत.

• काही वर्गांसाठी पर्यायी शिक्षक नेमणे.
• अभ्यासासाठी स्वअध्ययन तास ठेवणे.
• युनिट टेस्टचे वेळापत्रक बदलणे.
• ऑनलाइन अभ्यास साहित्य उपलब्ध करून देणे.
• शिक्षक परतल्यानंतर अतिरिक्त तास घेण्याची तयारी.

विद्यार्थ्यांनी काय करावे?

या काळात विद्यार्थ्यांनी अभ्यास थांबवू नये. शिक्षक शाळेत नसले तरी पाठ्यपुस्तक, नोट्स आणि स्वअभ्यासाच्या माध्यमातून तयारी सुरू ठेवणे गरजेचे आहे.

पालकांनीही मुलांच्या अभ्यासावर लक्ष ठेवून शाळेकडून मिळणाऱ्या सूचना नियमितपणे तपासाव्यात.

भविष्यातील प्रश्न

प्रशासकीय कामांसाठी शिक्षकांवर वारंवार अवलंबून राहणे योग्य आहे का, हा प्रश्न पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. शिक्षणतज्ज्ञांच्या मते, अशा कामांसाठी स्वतंत्र प्रशिक्षित मनुष्यबळ उपलब्ध करून दिल्यास शिक्षक पूर्णवेळ अध्यापनावर लक्ष केंद्रित करू शकतील.

शिक्षण आणि प्रशासन यामध्ये समतोल आवश्यक

निवडणूक प्रक्रिया ही लोकशाहीचा आधारस्तंभ आहे, तर शिक्षण हा देशाच्या भविष्याचा पाया आहे. त्यामुळे या दोन्ही महत्त्वाच्या क्षेत्रांमध्ये योग्य समतोल राखणे आवश्यक आहे.School Teachers BLO Duty:

सरकार, निवडणूक आयोग आणि शिक्षण विभाग यांनी समन्वयाने काम केल्यास विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक नुकसान टाळता येईल आणि निवडणूक प्रक्रियाही सुरळीत पार पडेल.https://udtamaharashtra.com

निष्कर्ष-विद्यार्थ्यांचे होणार नुकसान

मुंबईतील शिक्षकांना पाच दिवसांच्या SIR ड्युटीसाठी पूर्णवेळ नियुक्त करण्याचा निर्णय निवडणूक प्रक्रियेच्या दृष्टीने महत्त्वाचा असला तरी त्याचा परिणाम शाळांतील अध्यापन, युनिट टेस्ट आणि अभ्यासक्रम पूर्ण करण्यावर होणार असल्याची शक्यता नाकारता येत नाही. शिक्षक, पालक आणि विद्यार्थ्यांच्या चिंता लक्षात घेऊन शिक्षण विभागाने योग्य पर्यायी व्यवस्था करणे आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक हिताचे संरक्षण आणि लोकशाही प्रक्रियेचे यश या दोन्ही गोष्टी समान महत्त्वाच्या असल्याने संतुलित नियोजन हाच यावर सर्वोत्तम उपाय ठरू शकतो.School Teachers BLO Duty.